• BIST 97.533
  • Altın 145,781
  • Dolar 3,5801
  • Euro 4,0019
  • Kayseri : 16 °C
  • Ankara : 12 °C
  • İstanbul : 20 °C

Hüseyin Akay Pancar Çiftçisinin Kota ile Sınavı

Hüseyin Akay Pancar Çiftçisinin Kota ile Sınavı
Zaman zaman gündeme gelmekle birlikte, üzerinde pek düşmediğimiz bir husus aniden gündemimizin en önemli maddelerinden biri haline gelivermişti.

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından görevlendirilmiş olarak Kayseri’ye gidiyorduk. Kayseri Şeker’le ilgili adli mercilerce yürütülen yolsuzluk operasyonundan yaklaşık bir ay sonra 27 Aralık 2010, günlerden pazartesi. Bakanlık Teftiş Kurulu Başkan Yardımcısı arkadaşımla birlikte Kırşehir’e geldiğimiz sırada bir telefon aldık. Telefondaki kişi; “Boğazlıyan’da çiftçiler kota yürüyüşü yapıyorlar” demişti. İşte pancar kotası ve şeker kotası ile açık bir şekilde tanışmamız o dakikadan sonra gerçekleşti. O gün, bu gün bu tanışıklık güçlenerek devam ediyor, gündemimizin ön sırasında yerini koruyor.
            Üç yıldır hizmetini yürüttüğümüz Orta Anadolu pancar çiftçisinin bu günlerdeki en önemli sorunu; pancar kotası. Pancar çiftçisi, 2010’da yaşadığı travmayı yeni üzerinden atmaya başladı. Artık pancar bedelini alabilirmiyim diye düşünmüyor.Yarın endişesi yaşamıyor.Yarınına daha güvenle bakıyor. Pancar ekimini kendisi ve çocuklarının geleceği olarak görüyor. O nedenle de daha çok ekmek, daha çok yetiştirmek ve daha fazla kazanmak istiyor. Bunun için de daha fazla kotaya ihtiyaç duyuyor ve kota istiyor. Geçmişte pancar ekmeyi bırakanlar, yeniden pancar ekmek istiyor.
            Bu ihtiyacı, isteği karşılamak maalesef kolay değil. 2001 yılında çıkarılan 4634 sayılı Şeker Kanunu; “Şeker üretimi ve arzında istikrarı sağlamak amacıyla, pazarlanacak şeker miktarı, sakaroz kökenli ve diğer şekerler için ayrı ayrı olmak üzere şeker türlerine göre, gerektiğinde, dönemsel olarak kotalar ile belirlenir” hükmü ile kota sistemini getirmiş ve şeker fabrikalarının kotalarını belirli kriterlere göre belirlemiş, fabrikalarda şeker kotası üzerinden, pancar kotası hesabı yaparak bunu çiftçilerine dağıtmış. Şeker fabrikalarının çiftçiye ilave pancar kotası verebilmesi için, şeker kurumundan şeker kotası alması gerekmektedir. Kotayı kaybetmek kolay, almak çok zor. Kayseri Şeker; 2008 yılında 75.450 ton şeker kotasını (bugün ki kotanın yaklaşık %25 ‘i kadar) şeker kurumuna iade etmiş. Bu miktarın pancar olarak karşılığı yaklaşık 500 bin ton. Kayseri ,Yozgat, Sivas, Nevşehir ve Kırşehir bölgesinden Kayseri Şeker’e bağlı üretim yapan çiftçilerin hakkı, başka şirketlere devredilmiş. Geleceğe güvenle bakan ve pancar ekmek isteyen çiftçinin kota sorununun asıl kaynağı işte bu. Çiftçimiz kendi hakkını başkalarına devredenlere nasıl bakıyor, neler söylüyor bilemem. Ama ben (eğer bir kumpas yoksa!) basiretsiz yöneticiliğin açık bir örneği olduğunu söyleyebilirim.
            Kota sorunu; Sadece Kayseri Şeker çiftçisinin değil, Türkiye genelinde şeker pancarını önemli bir geçim kaynağı olarak gören her çiftçinin sorunu. Genel sorun olmasında ki en önemi etkenlerden biri nişasta bazlı şekere verilen kota. Nişasta bazlı şekere %10 kota verip, bunu %50’ ye kadar arttırmanın, tarımımıza, çiftçimize ne kadar katkı sağladığının(!) birileri tarafından açıklanması gerekir. Daha ziyade ithal hammaddeye dayanan bu üretim, bize göre Türk çiftçisine zarar veriyor. Buna rağmen nişasta bazlı üreticilerin daha fazla beklentileri olduğunu görüyoruz. Nişasta ve glikoz üreticileri Derneği Başkanı Rint Akyüz geçenlerde yaptığı bir konuşmada; “Şeker Fabrikaları Türkiye’ye çok hizmet etti. Ancak geldiğimiz noktada özelleştirmeleri bir an önce yapmak gerekiyor. Kotalı üretim sistemi sürdüremeyeceğimiz bir gerçek olarak karşımızda duruyor. Şeker’de kotaların kalkması lazım.  Sanayimiz şu anda üçte bir kapasite ile çalışıyor. Bu ciddi bir kayıp”diyor. Üçte bir kapasite ile çalışan sanayi, kendi sanayileri. Tabii kim kendilerine üstelik fazla olduğunu düşündüğümüz üretim kotalarının üç katı kapasite kurmalarını söyledi bilmiyoruz. Bunun yanında bir de şeker de kotaların bir an önce kalkmasını istiyor. Üretimlerini hemence yükseltmek ve Şeker Pancarı üreten çiftçiyi ve şeker fabrikalarını bir an önce yok etmek için.
            Avrupa Birliği’nin 2017 yılında kotaları kaldırma kararı bir yandan, nişasta bazlı şeker üreticilerinin, lobi faaliyetleri ve üretimlerini arttırma girişimleri bir yandan, geleceğini şeker pancarı üretiminde gören çiftçilerimizin beklentisi bir yandan çok bilinmeyenli denklemle karşı karşıyayız.
            Pancar  Çiftçisinin bu sınavdan başarılı çıkması için çok çalışmak gerekiyor.

hüseyin akay köşe yazısı

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2010 Kayseri News | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0352 231 31 39 | Haber Yazılımı: CM Bilişim